กิจกรรม วิถีชีวิต (เศรษฐศาสตร์) การทำสวนยางพารา ตอนที่ 3

การทำชานดินขั้นบันไดให้ได้ระดับ

          ที่ดินที่เป็นเนินหรือควนสูงยังใช้ทำประโยชน์ได้ โดยปรับพื้นที่ให้เป็นชานดินเหมือนกับขั้นบันไดให้ได้ระดับขนานไปกับพื้นดิน  บางทีอาจต้องทำชานดินเป็นชั้น ๆ  อ้อมไปตามไหล่เนินหรือควนทั้งลูก  เครื่องมือ  ในการหาระดับอย่างง่าย ๆ  เช่น ใช้ระดับน้ำในสายยางชนิดใส หรือใช้ไม้แนวระดับซึ่งมีขาสูงเท่ากัน ๒ ขา มีระดับน้ำติดไว้ตรงกลางของไม้ยาวที่ยึดขาทั้ง  ๒  ไว้ หรือจะใช้ "ดิ่งหน้าจั่ว" ซึ่งมีเชือกผูกลูกดิ่งห้อยลง จากมุมบนของหน้าจั่วก็ได้
          ความสำคัญของ  "ดิ่งหน้าจั่ว"  คือ  ทุก ๆ  ครั้งที่เชือกลูกดิ่งจากมุมบนของจั่วอยู่ที่จุดศูนย์กลางของฐานจั่ว  ขาของหน้าจั่วที่ยื่นออกไปเท่ากันทั้ง ๒ ข้าง จะอยู่ในระดับเดียวกันเมื่อตั้งต้นจากจุดหนึ่ง สมมุติว่า ขาของจั่วข้างหนึ่งวางอยู่ตรงหมุดที่  ๑  และขาอีกข้างหนึ่งวางอยู่ที่หมุดที่ ๒ เมื่อขยับขาจั่วทั้ง ๒ ข้างให้เส้นดิ่งอยู่ตรงจุดศูนย์กลางของฐานจั่ว ระดับของขาจั่วที่วางอยู่ที่หมุดที่  ๑  และหมุดที่  ๒   จะอยู่ในระดับเดียวกัน ในการหาระดับหมุดที่ ๓ ให้ขาข้างหนึ่งของหน้าจั่วเหยียบอยู่ตรงหมุดที่ ๒ และให้ขาอีกข้างหนึ่งก้าวไปยังหมุดที่ ๓ เมื่อเส้นดิ่งอยู่ตรงศูนย์กลาง ขาหน้าจั่วอยู่ตรงหมุดที่  ๓   ก็จะได้ระดับเดียวกันกับหมุดที่  ๒ และจะอยู่ในระดับเดียวกันกับหมุดที่ ๑ ด้วย ทำเรื่อย ๆ ไปตามวิธีนี้ ระดับที่จะได้ตรงหมุดที่ ๔-๕-๖ และต่อ ๆ  ไปจะเท่ากันเสมอ  และถ้าทำไปรอบ ๆ  เนินจะวนกลับมาถึงหมุดที่  ๑  ได้ระยะระหว่างขาจั่วทั้ง ๒ ข้าง จะถ่างให้ตรงพอดีกับระยะปลูกที่ต้องการได้ยิ่งดี  เช่น  หน้าจั่วก้าวไป  ๒  ครั้งให้ได้ระยะ ๓ เมตร พอดีที่จะปักหมุดสำหรับปลูกต้นยาง ๑ ต้น
          การหาระดับทำขั้นบันได ควรจะทำจากยอดเนินลงมา ระยะระหว่างขั้นควรให้ระยะตามข้อ ๓(๒) ข้างต้น ระยะขั้นจะถี่ห่างเพียงใดนั้น ขึ้นอยู่กับความชันของเนินหรือควนด้วย ถ้าชันมากจะใช้ระยะถี่ขึ้นเล็กน้อยได้ (ระยะที่กล่าวนี้  หมายถึง ระยะถี่ห่างกันทางอากาศของต้นยาง ไม่ใช่ระยะที่วัดบนดินที่ลาดเอียง) การทำชานดินเป็นขั้นบันได ทำให้ใช้ที่ดินได้ประโยชน์ ขึ้น แทนที่จะทิ้งที่ดินที่เป็นควนเขาให้เสียไป การปลูกต้นยางในที่ดินควนเขาตามวิธีนี้  เป็นการช่วยเก็บน้ำและรักษาดินมิให้พังทลายด้วย ชานดินดังกล่าวนี้จะเกิดขึ้นได้ โดยตัดดินลึกเข้าไปในเนินเหมือนกับจะทำถนนเลียบเขา แนวชานดินกว้างประมาณ  ๑.๕-๒ เมตร  เอียงเข้าไปทางเนิน น้ำฝนที่ตกลงมาจะไหลเข้าไปในเนินดิน จะมีคันดินด้านนอกกั้นมิให้น้ำไหลตกลงมาจากชาน

                                                                         
การขุดหลุมและเตรียมการสำหรับปลูก

          เมื่อปักหมุดเรียบร้อยแล้ว  ขั้นต่อไป คือ การขุดหลุมตรงที่ได้ปักหมุดไว้แล้วทุกหมุด  หลุมที่จะขุดควรขุดให้ได้ขนาดกว้าง ๕๐ เซนติเมตร กลมหรือสี่เหลี่ยมก็ได้  และให้ลึกประมาณ  ๕๐ เซนติเมตร ขนาดของก้นหลุมให้แคบกว่าปากหลุมเล็กน้อย
          ดินที่ขุดขึ้นควรขุดแยกดินบนไว้ต่างหากจากดินชั้นล่าง ตากแดดไว้ประมาณ ๑๐-๑๕ วัน เมื่อดินแห้งแล้ว ให้ย่อยดินชั้นบนให้ร่วน แล้วกวาดลงหลุมไปตามเดิม ย่ำดินให้แน่นพอสมควร กะให้สูงจากก้นหลุมประมาณ ๒๕-๓๐ เซนติเมตร ถ้าไม่พอก็ให้กวาดหน้าดินที่อยู่รอบ ๆ หลุมด้วยก็ได้ แล้วจึงกวาดดินล่างซึ่งผสมกับปุ๋ยร็อคฟอสเฟตหลุมละประมาณ ๑/๒ กระป๋องบุหรี่ เติมลงไปจนเต็มหลุม ทั้งนี้เฉพาะการปลูกต้นตอติดตาเขียวซึ่งเป็นต้นเล็กมากเท่านั้น ถ้าต้นที่ใช้ปลูกเป็นต้นขนาดใหญ่ รากลึกลงไปเกือบถึงก้นหลุม  จะต้องใช้ดินบนผสมปุ๋ยเอาไว้ก้นหลุม รากต้นยางจึงจะได้อาหารตามต้องการ เสร็จแล้วให้ปักหมุดไว้ตรงกลางหลุมตามเติมจนกว่าจะถึงเวลาปลูก ถ้าหากเห็นว่า จะต้องรอเวลาอีกนานกว่าจะปลูก จะเก็บปุ๋ยเอาไว้ผสมกับดินล่างเมื่อจะปลูกต้นยางก็ได้